تفاوت نایلون و پلاستیک چیست؟

قبل از آنکه به بیان تفاوت نایلون و پلاستیک بپردازیم، باید بگوییم پلاستیک انواع مختلفی دارد که نایلون هم یکی از آن‌ها است. اما به‌طور کلی، نایلون از جنس پلی‌اتیلن سبک (LDPE) است و پلاستیک می‌تواند از جنس پلی پروپیلن، پلی کربنات و پلی اتیلن باشد. نایلون انعطاف‌پذیری، استحکام کششی و نقطه ذوب بالاتری دارد. به‌علاوه، نایلون نسبت به پلاستیک زودتر تجزیه و بهتر بازیافت می‌شود.

آنچه خواندید، تنها خلاصه‌ای از تفاوت نایلون و پلاستیک بود. فرق میان این دو گسترده‌تر است و در این مقاله به همین موضوع می‌پردازیم. اما برای درک بهتر تفاوت پلاستیک و نایلون، قبل از هرچیزی بهتر است چیستی، کاربردها و انواع هر یک از آن‌ها را توضیح دهیم.

پلاستیک چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

پلاستیک یک ماده مصنوعی یا نیمه مصنوعی است که معمولاً از مواد پتروشیمی یا موادی مانند سلولز یا نشاسته به دست می‌آید. زنجیره‌ها طولانی پلیمری که پلاستیک را می‌سازند، طی پردازش‌های شیمیایی تشکیل می‌شوند. سپس این پلیمرها را با استفاده از روش‌هایی مثل قالب‌گیری تزریقی، اکستروژن یا قالب‌گیری بادی به اشکال مختلف درمی‌آورند.

پلاستیک از ویژگی‌هایی منحصربه‌فردی برخوردار است که آن را به یک ماده بسیار کاربردی تبدیل کرده‌اند؛ ویژگی‌هایی مثل:

• وزن کم نسبت به استحکام بالا
• تنوع بسیار زیاد
• قابلیت قالب‌گیری در اشکال و اندازه‌های مختلف
• عایق بودن در برابر حرارت و الکتریسیته
• مقاومت در برابر مواد شیمیایی
• دوام بالا
• امکان شفاف و رنگی بودن
• امکان تولید با بافت‌های مختلف

معرفی چند پلاستیک پرمصرف

در واقع، اصلی‌ترین فرق پلاستیک و نایلون، در انواع آن‌ها است. امروزه، انواع گوناگونی از پلاستیک وجود دارد؛ با این‌حال، موارد زیر از برجسته‌ترین و پرمصرف‌ترین انواع پلاستیک هستند.

• پلی اتیلن ترفتالات (PET)
• پلی وینیل کلراید (PVC)
• پلی پروپیلن (PP)
• پلی کربنات (PC)
• پلی اتیلن (PE)

در زیر، با این انواع پلاستیک بیشتر آشنا می‌شوید.

پلی اتیلن ترفتالات (PET)

پلی اتیلن ترفتالات (Polyethylene Terephthalate) ترموپلاستیکی از خانواده پلی استر است که مقاومت شیمیایی بالایی در برابر ترکیبات آلی و آب دارد و به‌راحتی بازیافت می‌شود. نسبت استحکام‌ به‌ وزن در PET بالا است و تقریباً نشکن محسوب می‌شود. از این نوع پلاستیک در الیاف پارچه، ساخت ظروف مایعات و مواد غذایی و در ترکیب با الیاف شیشه برای رزین‌ها مهندسی استفاده می‌کنند.

پلی وینیل کلراید (PVC)

PVC (Polyvinyl Chloride) ممکن است انعطاف‌پذیر و نرم و یا سفت باشد. این ماده به توانایی بالا در مخلوط شدن با مواد دیگر شهرت دارد. ورق‌های فومیزه PVC گزینه خوبی برای ساخت ویترین مغازه‌ها، ساخت غرفه‌های نمایشگاهی و کیوسک‌ها به شمار می‌روند. پی وی سی سفت و سخت نیز به‌طور گسترده در مصالح ساختمانی، ساخت پنجره، بطری، درب، بسته‌بندی غیرغذایی و سایر محصولات استفاده می‌شود. اگر نرم‌کننده‌هایی مثل فتالات را به PVC اضافه کنند، نوع نرم‌تری از آن به دست می‌آید که در تولید پوشاک، تجهیزات لوله‌کشی، لوله‌های پزشکی و غیره کاربرد دارد.

پلی پروپیلن (PP)

پلی پروپیلن (Polypropylene) یک پلیمر ترموپلاستیک است که یکی از انعطاف‌پذیرترین ترموپلاستیک‌ها به شمار می‌رود و همین موضوع به محبوبیت آن کمک می‌کند. علاوه‌بر این، PP در عین انعطاف‌پذیری بالا از پلی اتیلن محکم‌تر است. از ورق‌های پلی‌پروپیلن برای تولید ظروف غذا، قطعات خودرو، تجهیزات پزشکی و تجهیزات آزمایشگاهی استفاده می‌شود زیرا مقرون‌به‌صرفه، محکم، انعطاف‌پذیر و مقاوم در برابر حرارت و اسید هستند.

پلی کربنات (PC)

پلی کربنات یک پلاستیک مهندسی محکم، پایدار و شفاف است. نسبت استحکام‌ به‌وزن آن 250 برابر بهتر از فولاد بوده و شفافیت شیشه‌مانندی دارد. برخلاف اکریلیک یا شیشه، ورق‌های پلاستیکی پلی کربنات را می‌توان به‌صورت سرد یا به‌طور فوری و بدون نیاز به پیش‌فرم‌دهی و ساخت برش داد. PC برای ساخت محصولات متنوعی مانند دیواره‌های گلخانه، سی‌دی، عینک آفتابی، تجهیزات ضدشورش پلیس و موارد بسیار دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پلی اتیلن (PE)

پلی اتیلن (Polyethylene) رایج‌ترین نوع پلاستیک در دنیا است که آن را با چگالی‌های مختلف تولید می‌کنند. هر میزان چگالی منجر به تولید پلاستیک‌هایی با ویژگی‌های فیزکی متفاوت می‌شود و بنابراین، آن‌ها کاربردهای گسترده‌ای در زندگی روزمره پیدا می‌کنند. LDPE، MDPE، HDPE (به ترتیب پلی‌اتیلن با چگالی کم، متوسط، زیاد) و UHMWPE (پلی اتیلن با وزن مولکولی فوق العاده بالا) چهار پلی‌اتیلن با چگالی استاندارد هستند. LDPE همان نوع از پلی اتیلن است که در تولید انواع نایلون به کار برده می‌شود. در ادامه درباره نایلون و انواع آن بیشتر توضیح می‌دهیم.

نایلون چیست و چگونه تولید میشود و چه ویژگی هایی دارد؟

نایلون یک ترموپلاستیک پلیمری است که از مونومرهای اتیلن ساخته شده. نایلون پس از ذوب شدن می‌تواند به شکل الیاف، ورق یا شکل‌های مختلف درآید. الیاف نایلونی بیشتر در صنعت نساجی و تولید پارچه برای لباس‌هایی مانند بارانی و لباس شنا، تولید برس‌های آرایشی، نخ بخیه و غیره کاربرد دارند. با این‌حال، به دلیل شفافیت، انعطاف‌پذیری و دوام این ماده، بیشتر در قالب فیلم به کار برده می‌شود.

برای تولید نایلون، اتیلن گازی و کاتالیزور تحت شرایط کنترل‌شده‌ای درگیر واکنش شیمیایی می‌شوند تا پلیمریزاسیون شروع شود. در نتیجه، حدود 20 درصد از گاز اتیلن به پلی‌اتیلن تبدیل و باقی‌مانده برای استفاده‌های بعدی بازیافت می‌شود. سپس، پلی‌اتیلن مذاب به فرم رشته‌هایی درمی‌آید که هر کدام را به شکل گلوله‌های بسیار کوچکی برش می‌دهند. این گلوله‌ها یا توپ‌های کوچک به اندازه و فرم عدسی هستند و به آن‌ها گرانول می‌گویند. گرانول‌ها را برای ساخت محصولات نایلونی که در بخش بعدی معرفی می‌کنیم، مذاب کرده و به حالت فیلم درمی‌آورند.

معرفی چند محصول تولید شده با جنس نایلون

نایلون اغلب به شکل‌های زیر و با هدف کاربرد در عایق‌بندی محیط و همچنین بسته‌بندی و حمل محصولات دیگر، تولید و روانه بازار می‌شود:

• نایلون گلخانه: نوعی نایلون ضخیم است که برای مسقف کردن و کنترل شرایط جوی گلخانه کاربرد دارد.
• نایلون شیرینگ: این نوع نایلون در صورت قرارگیری در معرض دمای بالا، جمع می‌شود. از نایلون شیرینگ پلی اتیلن برای بسته‌بندی وکیومی کالاهای بزرگتری مثل بطری‌های آب‌معدنی و شیشه‌های مربا استفاده می‌کنند.
• نایلون حبابدار: نایلون حبابدار که به آن نایلون حبابی یا نایلون ضربه گیر هم می‌گویند، از دو لایه نایلون ساده و یک لایه نایلون حبابدار در میان آن‌ها ساخته می‌شود. حباب‌ها به عنوان عایق عمل کرده و از آسیب دیدن اشیاء در زمان حمل‌ونقل و جابه‌جایی جلوگیری می‌کنند.
• نایلون استرچ (سلفون بسته‌بندی): یک نوع نایلون نازک با خاصیت کشسانی بالا است که به کالا می‌چسبد و همین خاصیت آن باعث می‌شود تا آیتم‌ها هنگام جابه‌جایی و نگهداری تکان نخورند و در نتیجه، آسیبی نبینند.
• نایلون فروشگاهی: پرمصرف‌ترین نوع نایلون، نایلون فروشگاهی است. نایلون‌های فروشگاهی اغلب به شکل دسته موزی، نایلون دسته رکابی و دسته زنبیلی وجود دارند و برای حمل کالاهایی مثل لباس، کفش و اجناس لوکس، گزینه بسیار خوبی به شمار می‌روند.

تفاوت نایلون و پلاستیک و مقایسه آنها به صورت کلی

با بررسی ویژگی‌ها و کاربردهای پلاستیک و نایلون احتمالاً تا حدی به تفاوت‌های میان این دو پی برده‌اید. با این‌حال، تفاوت نایلون و پلاستیک را می‌توانید به‌صورت کامل‌تر و ساده‌تر در جدول زیر مشاهده کنید.